⇑Üniversiteler

İsviçre küçük bir ülke ama üniversiteleri çok güçlü. İsviçre eğitim sunucusu educa.ch verilerine göre şunlar arasında seçim yapabilirsin:

• 10 kanton üniversitesi – aralarında Zürih, Cenevre, Lausanne, Bern ve Basel’deki üniversiteler de var,
• 2 federal teknoloji enstitüsü – ETH Zurich ve Lausanne’daki EPFL,
• uygulamalı bilimler üniversiteleri (Fachhochschulen, hautes écoles spécialisées) – şu anda 8 devlet ve 1 özel kurum; uygulamaya dönük programlar sunarlar,
• pedagoji yüksekokulları (Pädagogische Hochschulen, hautes écoles pédagogiques) – öğretmenler burada yetişir; resmî olarak uygulamalı bilimler üniversitelerine dâhildir.

Bu kurumlar toplam 4.000’den fazla program sunuyor. Hepsini studyprogrammes.ch arama motorunda bulabilirsin.

İsviçre – üniversiteler

⇑Eğitim sistemi

Üniversitelerde ve teknoloji enstitülerinde öğrenim üç aşamalıdır:

• Bachelor (lisans) – 3 yıllık tam zamanlı öğrenim,
• Master (yüksek lisans) – bir buçuk ila iki yıl, 90–120 ECTS kredisi,
• doktora (PhD) – yüksek lisanstan sonra.

Akademik yıl güz dönemi ve bahar dönemi olmak üzere ikiye ayrılır.

İsviçre – lisans programları
İsviçre – bütünleşik programlar
İsviçre – yüksek lisans programları
İsviçre – doktora programları

⇑Başvuru ve kabul

Merkezî bir başvuru sistemi yok: her kurum kendi kurallarını ve son başvuru tarihlerini belirler, sen de doğrudan kuruma başvurursun.

Lisans programı için kurumun İsviçre’deki Matura diplomasına denk saydığı bir lise diploması gerekiyor. Her ülkenin diplomaları için geçerli şartları (dersler, notlar) swissuniversities yayımlıyor – lisenin son yılındaki derslerini seçmeden önce kendi ülkenle ilgili bölüme bak.

Örnek son başvuru tarihleri – Zürih Üniversitesi (yabancı lise diploması olan adaylar için):

• güz dönemi – 1 Ocak’tan 30 Nisan’a kadar; 300 CHF ek ücretle 31 Temmuz’a kadar geç başvuru,
• bahar dönemi – 1 Temmuz’dan 30 Kasım’a kadar.

Diğer kurumların kendi tarihleri var – bunları seçtiğin kurumun web sitesinden kontrol et.

AB/EFTA dışından geliyorsan erken başvur: vize başvurusu için kabul mektubuna ihtiyacın olacak ve vizenin çıkması en az 8 hafta sürüyor (bkz. Oturum ve resmî işlemler).

⇑Giriş sınavları

Programların çoğunda giriş sınavı yok – belirleyici olan lise diploman. İstisna tıp: 15 Şubat’a kadar swissuniversities üzerinden kaydolursun ve tıp eğitimi yetenek testine (EMS) girersin.

Dikkat: tıbba yabancı uyruklulardan yalnızca bazıları kabul ediliyor – örneğin İsviçre’de yaşayan yerleşim izni (C) sahipleri ya da İsviçre’de sağlık alanında bir meslekte çalışan AB/EFTA vatandaşları. İsviçre’ye yalnızca okumak için geliyorsan bu şartları genellikle karşılamazsın.

⇑Dil

Öğrenim dili bölgeye göre değişir: Almanca (örneğin Zürih, Bern, Basel), Fransızca (Cenevre, Lausanne, Neuchâtel) ya da İtalyanca (Ticino’daki Università della Svizzera italiana). Öğrenim dilini iyi bilmek kabulün temel şartıdır. Birkaç örnek:

• Zürih Üniversitesi, ana dili Almanca olmayan adaylardan en az C1 seviyesi istiyor,
• ETH Zurich’te tüm lisans programları Almanca veriliyor, İngilizce bilmek de şart.

İngilizce verilen programlar daha çok yüksek lisans düzeyinde. Bu programlar için genellikle IELTS veya TOEFL isteniyor. Her programın dilini studyprogrammes.ch sitesinde kontrol edebilirsin.

İsviçre – İngilizce program sunan üniversiteler

⇑Oturum ve resmî işlemler

İsviçre AB üyesi değil, ama kişilerin serbest dolaşımı anlaşması sayesinde AB/EFTA (Avrupa Serbest Ticaret Birliği) vatandaşlarının vizeye ihtiyacı yok. Buna karşılık çalışmayan kişiler için oturma izni alman gerekiyor:

• kantona göre belediyeye ya da kantonun göç dairesine en geç varıştan sonraki 14 gün içinde kaydolursun,
• tanınmış bir kuruma kabul edildiğini gösteren belgeyi, geçimini sağlayacak kadar paran olduğunu (sosyal yardıma ihtiyaç duymayacağını) gösteren belgeyi ve kaza sigortasını da kapsayan sağlık sigortanı sunarsın,
• izin öğrenim süren boyunca ya da bir yıllığına verilir; şartları karşılamaya devam ettiğin sürece öğreniminin sonuna kadar otomatik olarak uzatılır.

AB/EFTA dışından gelen öğrencilerin ülkeye girmeden önce öğrenim için ulusal vizeye (D tipi) ihtiyacı var. Başvuruyu ikamet ettiğin ülkedeki İsviçre büyükelçiliğine veya konsolosluğuna yaparsın – Zürih Üniversitesi bunu gelmeyi planladığın tarihten en az üç ay önce yapmanı öneriyor; vizenin çıkması en az 8 hafta sürüyor. Başka belgelerin yanı sıra kabul mektubun, maddi imkân belgesi, kaza sigortasını da kapsayan sağlık sigortası, öğrenim planı, niyet mektubu, özgeçmiş, dil belgesi, konaklama belgesi ve öğrenimin bitince İsviçre’den ayrılacağına dair bir taahhüt isteniyor. Göstermen gereken tutarı kanton belirler – örneğin Zürih kantonu yılda 21.000 CHF istiyor; bu yüzden okuyacağın kantonun şartını kontrol et. Ülkeye geldikten sonra 14 gün içinde yaşadığın yerde kaydolursun ve B oturma izni alırsın.

Sağlık sigortası İsviçre’de zorunludur ve varıştan sonraki üç ay içinde yaptırman gerekir. Avrupa Sağlık Sigortası Kartı (EHIC) olan ve çalışmayan bir AB/EFTA öğrencisiysen kanton dairesinden İsviçre sigortasından muafiyet isteyebilirsin. Başka ülkelerden gelen öğrenciler de, İsviçre sigortasına denk kapsamda özel bir sigortaları varsa muafiyet için başvurabilir.

⇑Öğrenim ücretleri

Öğrenim ücretlerini her kurum kendisi belirler ve ücreti her dönem ödersin. Dikkat: birçok kurum uluslararası öğrencilerden İsviçreli öğrencilere göre daha fazla ücret alıyor – ve bir AB ülkesinin vatandaşı olmak sana düşük ücret hakkı kazandırmıyor.

• ETH Zurich: 2025 güz döneminden beri ücret, İsviçre vatandaşları ve lise diplomasını İsviçre’de yaşarken alanlar için 730 CHF, diğer tüm yabancı öğrenciler için dönem başına 2.190 CHF. Bir AB vatandaşı düşük ücreti ancak öğrenime başlamadan önce örneğin çalışma hakkı veren bir İsviçre B, L veya G iznine ya da C iznine zaten sahipse öder. Ücret grubunu öğrenim sırasında, yüksek lisansa geçerken bile değiştiremezsin,
• Lausanne Üniversitesi (UNIL): dönem başına 500 CHF – İsviçreli ve uluslararası öğrenciler için aynı (2026/27),
• Cenevre Üniversitesi: dönem başına 500 CHF (65 CHF sabit harç ve 435 CHF öğrenim ücreti).

2026/27’de uluslararası öğrencilerin ücretleri örneğin EPFL’de 2.190 CHF, Bern Üniversitesinde 2.550 CHF ve USI’de 4.000 CHF. Study in Switzerland portalı genel bir aralık olarak dönem başına 500–4.000 CHF veriyor. Bu ücretler AB’li ve AB dışından gelen öğrenciler için aynı.

⇑Konaklama ve yaşam maliyeti

İsviçre, okumak için en pahalı ülkelerden biri. ETH Zurich yaşam ve öğrenim için yılda 20.000–26.000 CHF bütçe ayırmanı öneriyor. Study in Switzerland portalındaki örnek öğrenci bütçesi ayda 1.850 CHF; bunun içinde konaklama için yaklaşık 700 CHF, yemek için 600 CHF var.

Kalacak yer aramaya erken başla – öğrenci yurtlarında oda az, fiyatlar da şehirden şehre çok değişiyor. Öğrenci konut kooperatifleri ve konaklama ofisleri yardımcı olabilir; örneğin Zürih’te WOKO, Basel’de WoVe ve Bern’de SUB, ayrıca kurumların kendi konaklama ofisleri.

⇑Burslar

Uluslararası öğrencilere yönelik burslar daha çok yüksek lisans, araştırma ve değişim programları için:

• kurumların yüksek lisans bursları – örneğin ETH Excellence Scholarship, EPFL Excellence Fellowships ve Cenevre Üniversitesinin Excellence Master Fellowships bursları,
• Swiss Government Excellence Scholarships – mezunlara yönelik devlet bursları; esas olarak araştırma, doktora veya doktora sonrası çalışma için,
• öğrenci değişimi – İsviçre Erasmus+ programında yer almıyor ve kendi programı SEMP’i yürütüyor. Değişimle gelen öğrenciler devletten ayda 380–440 CHF alıyor. Planlanan Erasmus+ ortaklığı gerçekleşirse değişimler haziran 2027’den itibaren Erasmus+ tarafından finanse edilecek.

Kanton burslarının kuralları her kantonda farklı. Genel bir özeti studyinswitzerland.plus sitesinde bulabilirsin.

⇑Okurken çalışmak

AB/EFTA vatandaşları dönem içinde haftada en fazla 15 saat, dönem aralarında ise tam zamanlı çalışabilir. Ücretsiz işler de dâhil her işin göç makamlarına bildirilmesi gerekir.

AB/EFTA dışından gelen öğrenciler de öğrenim sırasında haftada en fazla 15 saat çalışabilir, ama ancak öğrenime başladıktan altı ay sonra ve bir izinle.

Dikkat: Study in Switzerland 15 saatlik sınırı ve altı aylık bekleme süresini doğruluyor, ama çalışma izninin nasıl alınacağını açıklamıyor – bir işe başlamadan önce kantonun göç dairesine ya da kurumunun uluslararası ofisine danış.

Öğrencilere yönelik iş ilanlarını kurumların kariyer ofislerinde bulabilirsin.

İsviçre – neden orada çalışmalı? (İngilizce)
Yurt dışında nasıl iş bulunur? (İngilizce)

⇑Faydalı bağlantılar

• Study in Switzerland – swissuniversities’in uluslararası öğrencilere yönelik portalı: kabul, masraflar, oturum, çalışma,
• Study in Switzerland – vizeler ve izinler – AB/EFTA’dan ve diğer ülkelerden gelen öğrenciler için giriş, vize ve oturma izinleri,
• swissuniversities – rektörler konferansı: farklı ülkelerin diplomaları için şartlar, öğrenim ücretleri, tıbba kabul,
• studyprogrammes.ch – program arama motoru,
• SEM – Federal Göç Sekreterliği: oturma izinleri,
• Federal Halk Sağlığı Dairesi (BAG) – uluslararası öğrenciler için sağlık sigortası,
• burslar ve Movetia – burslar ve öğrenci değişimi,
• ENIC-NARIC – Avrupa’da diplomaların tanınması,
• Eurodesk – Avrupa’da eğitim, staj ve gönüllülük hakkında ücretsiz bilgi.